Amaç, Çalışma Yöntemi ve Hawar’ın Yazılışı

Kürtçe’den Çeviren: Abdullah Çiftçiler

Hawar, bilmenin sesidir. Bilmek kendini tanımaktır. Kendini bilmek bize başarı ve güzelliğin yollarını açar. Kendini tanıyan kişi, kendini tanıtabilir de. Hawarımız her şeyden önce dilimizin var varlığını tanıtacaktır. Çünkü dil var olmanın ilk koşuludur.

Hawar, Kürtçe ve Kürtler ile ilgili her şey ile ilgilenecektir. Sadece siyasetten uzaktır ve kendini siyasete bulaştırmayacaktır.

Hawar, siyaseti halkın toplumuna bırakmıştır. Siyasetle onlar ilgilensin. Bizde dil, sanat ve zanaatkarlık üzerine çalışacağız.

Çalışma yöntemi; bir işin başarıya ulaşması için bir programa göre yapılması gerekir. Biz programımızı aşağıdaki temellere göre oluşturduk.

1) Kürtçe alfabenin Kürtler arasında yaygınlaştırmak ve öğretmek. Kürtçenin dilbilgisini sınıflandırmak ve dernek adı altında yaymak ve ileride bir kitap gibi basmak.
2) Kürtçenin lehçelerinin gizemini ve onların karşılaştırılması. Kürtçe dilinin insanlar üzerindeki etkisini ve diğer Ari dilleri. Kürtçenin dil temelleri, tarih ve gelişip yükselmesi için gerekenleri.
3) Öykü, hikaye ve bütün Kürtçe türkülerin toplanılması ve onların tekrar dağıtılması.
4) Kürtçe divanların toplanılması ve sınıflandırılması. Bunlarla birlikte şair ve önlü kişilerin yaşamları da toplanılıp tanıtılacaktır.
5) Kürtçe halayların ve halayların ahenginin toplanılması.
6) Kürtçenin bütün taklit dizelerinin ve Kürdistan üzerine, geçmiş dillerin ve bugün kilerin ve sınıflandırılmaları. Kürdistan’ın kaynakları ve meslekleri ve sanatları.
7) Tarih ve coğrafya; Şeref Bey, zamanında bütün Kürdistan tarihinin ve coğrafyasının, aşiretlerin tarihinin öncesi, sonrası ve zamanının araştırılması.

Yazma Yöntemi; dilimiz hakkında bugüne kadar çok şey söylendi. Bu söylenenler arasında doğru ve yanlış şeyler vardır.

Ben ki Kürdüm ve Kürdologum, dilimi iyi biliyorum ve dilimi 7-8 dil ile kıyasladım. Hecelerine ayırdım, kurallarını birbirinden ayırdım, dilimi yabancılardan daha iyi ayırabilir ve gösterebilirim.

Dilimiz bugün hem geniş hem de dardır.

Geniştir; Kürtlerin ilgilendiği her şey, elledikleri, bu yönden Kürtçe bir sürü dilden daha çok gelişmiş ve sistemi oturmuştur. Gelişmiş dillerden aşağı kalır yanı yoktur.

Dardır; Kürtlerin uzak kaldığı ve Kürtlerin ilgilenmediği alanlar bakımından dilimiz ilerlememiştir ama yerinde kalmıştır. Fakat dilimiz o dillerdendir ki yeni olan her şeyden önce, yeni sorular doğurur ve bu yola kendini yeniler.

Geliyê- Goyanda kilerin de yaptığı gibi bundan on dört yıl önce ilk defa uçak gördükleri zaman hemen “Balafir” ismini koydular. Çünkü havada uçuyordu. Yine ilk defa telefonu gören Kürtler, ona “Bihîstok” dediler. Çünkü ondan ses işittiler.

Şimdi konumuza dönelim, kendi dilimiz ile yazmaya. Bugün dilimizde iki temel sıkıntı var; Kürtçe sorularının yok olması ve başka dillerden Kürtçe’ye kelimelerin girmesi.

Ne yapabiliriz ki dilimiz tekrar kendi benliğine dönsün ve kendi lehçeleriyle yerini sağlamlaştırsın ve güçlü bir dil olsun:

Kelimelerin kaybolmasında bazıları tamamen yok olmuşlar, bazıları da var ki bir lehçeden yok olmuşlar ama diğer lehçelerde varlar, bazıları da konuşmada yoklar ama bilmecelerde, hikayelerde, öykülerde ve türkülerde varlıklarının koruyorlar.

Biz onların peşindeyiz, yavaş yavaş onları çıkarıp sınıflandırıp onlardan yeni kelimeler türeterek yeniden kazandırıyoruz dilimize.

Dilin bu gelişimi için, söylemlerimizin sonuna yeni sözlükler ekleyerek oluşturduğumuz kelimelerin öğrencilerimizin anlaması için onları açıklamamız gerekmektedir. Okurlarımızdan isteğim sözlüğümüzü iyi okumaları ve akıllarına düşen soruları bize iletmeleridir. Yanlış gördükleri şeyleri bize bildirmeleridir. Eğer bir kelimenin anlamını izden farklı biliyorlar ise bildikleri kelime ile bize söylemeleri önemlidir.

Örneğin: yollamak, göndermek, birbirinin eşanlamlılarıdır. Ama söylemlerinde farklılıklar mevcuttur. Yollamak, düzenleyip göndermektir. Yine “xeberdan, axaftin ve peyivin” eş anlamlı sözcüklerdir aralarında nasıl bir fark vardır?

Hawar, yeni doğmuş bir bebektir. Bizim çocuğumuzdur; Kürtlerin çocuğu. Bütün çocuklar gibi o da anne ve baba, kardeş ve akrabaları sayesinde hayatta kalabilir. Herkes, bütün Kürtler Hawar’a yardımcı olabilirler.

Hiç kimse demesin ben işe yaramaz ve çaresizim bir insanım. Dua etmekten başka elimden bir şey gelmez.

Evet, kimse bunu demesin, herkes bir şey ile bir şekilde Hawar’a yardıma gelebilirler. Belki de sadece nasıl yardıma geleceklerini bilmiyorlardır. Bazı yolları bunlardır;

• Hawar dergisine üye olun ve ona üye bulun.
• Öğrenci olup herhangi bir geliri olmayan bu yüzden üye olmayan kişileri bize söylemeniz, ve medreselerin isimlerini bize vermeniz. Bu şekilde onlara Hawar gönderebileceğiz.
• Hawarın tanıdıklarınıza okutmanız ve okumayı bilmeyenlere okumanız ve tanıtmanız.
• Hawara her türlü yazılarınızı yolmanız.
• Hikaye, fıkra ve bilmecelerin toplatılması ve Hawara yollayın.
• Ülke, aşiret, şehir ve köyünüz hakkında eski ve yeni bilgileri Hawara yollayın.
• Kürdistan hakkında bütün belgelerin toplatılması ve belgeleriyle birlikte bize yollamanız.

Yukarıdaki bilgilerden de anlaşılacağı gibi Hawara yardım etmek gayet kolaydır. İsteyen kişi yapabilir de.

Başlangıçta dergimiz on beş günde bir çıkacaktır. Birkaç sayıdan sonra dergimiz haftalık olacak ve her hafta çıkacaktır.

*Hawar Dergisi’nin ilk sayısından alınmıştır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz